STEM

Onze visie op STEM/STEAM

Als school bereiden we leerlingen voor op beroepen die vandaag nog niet bestaan, op problemen die er vandaag nog niet zijn. We werken aan de specialisten van morgen die de problemen van de maatschappij van morgen zullen moeten aanpakken.

De samenleving van vandaag heeft mensen - zowel jongens als meisjes - nodig met een STEM-profiel. Mensen met een neus voor wetenschappen, techniek, engineering en wiskunde.

Om meer leerlingen te bereiken, moeten we daarvoor de maatschappelijke relevantie van STEM aantonen. Leerlingen engageren zich nu al op onze school tot een leerlingenraad, een ecowinkel, schrijf-ze-vrijdag,… Dit maatschappelijke engagement kunnen we koppelen aan SCIENCE – TECHNOLOGY – ENGINEERING – MATHEMATICS door het op een geïntegreerde manier aan te bieden.

Wetenschappers gebruiken wiskunde en techniek, ingenieurs gebruiken wetenschappen, wiskunde en kunst/esthetiek om aan de maatschappij van morgen te werken. Waarom geïntegreerd? Omdat je de maatschappelijke relevantie niet kan aantonen als je niet laat zien hoe de letters van het woord ‘STEAM’ samenspelen.

Hoe?

We zetten daarom in op leerlingen vanaf de derde graad basisonderwijs bij het aanbieden van de STEMacademie in samenwerking met de provincie Oost-Vlaanderen. Gedurende 9 weken werken de kinderen aan één project waarin schilderen - decoratie, houtbewerking en elektriciteit aan bod komen. De specialisten ter zaken vanuit het team begeleiden de kinderen in de workshops. Door het werken aan één project, is ook hier een sterke afstemming nodig.

In de eerste graad kan je naast het basispakket van 28- 26 lesuren kiezen voor de combinatie van de modules wetenschappen en technologie: de STEM-klas. Het toepassen van wetenschappelijke, wiskundige, economische, sociale en praktische kennis om te innoveren, bouwen, verbeteren, …  om een probleem op te lossen, om processen te verbeteren, behelst de e van engineering.

In de tweede graad kan je de keuze maken voor een richting binnen BSO/TSO waarbij techniek, wiskunde en wetenschappen reeds sterk geïntegreerd zit, zoals bijvoorbeeld in elektriciteit -elektronica en hout. 

Je kan ook kiezen om binnen de tweede graad ASO techniek gecombineerd te krijgen met toepassingen (engineering) van wetenschappen, wiskunde, techniek en kunst binnen het vak STEAM (Science, technology, engineering, arts and mathematics). Aan dit vak koppelen we experten binnen hun vak die dit geïntegreerd aan bod laten komen in projecten zoals de lamp met een zelfgemaakte batterij, het maken van een pinhole camera, ... Inbreng van de leerlingen in keuze van projecten zorgt voor het stellen van eigen leerdoelstellingen en een grote motivatie. 

Voor leerlingen van humane wetenschappen is dit een meerwaarde in hun studiekeuzeproces toe naar STEM-richtingen zoals een master in erfgoedstudies, bachelor architectuur, zorgtechnologie, bachelor lager onderwijs, bachelor secundair onderwijs techniek,...

Leerlingen van economie, Latijn en wetenschappen kunnen zich beter voorbereiden op STEM-richtingen zoals wetenschappen - wiskunde, economie –wetenschappen, Latijn- wetenschappen, ICT & Engineering, AIT, Industrieel ingenieur, burgerlijk ingenieur, audiovisuele technieken, ecotechnologie, architectuur, informatica,... door extra biologie, fysica en chemie te volgen.

Vanaf de derde graad kies je voor de STEM-richtingen die hierop aansluiten: economie- wiskunde, Latijn- wiskunde, ICT & Engineering, Sociaal Technische Wetenschappen, AIT, ... Je komt terecht in doorstroomrichtingen waardoor een opleiding aan de hogeschool en of universiteit noodzakelijk is. Binnen je OC of GIP- kan je kiezen om verder te gaan met STEM.

Welke richting je ook uitgaat, de basis van techniek die je op deze manier meekrijgt, geeft je een streepje voor. 

HET STEAMTEAM

Om meer leerlingen te bereiken, moeten we de maatschappelijke relevantie van STEM aantonen. Waarom geïntegreerd? Omdat je de maatschappelijke relevantie niet kan aantonen als je niet laat zien hoe de letters van het woord ‘STEAM’ samenspelen.

We moeten aantonen hoe wetenschappers wiskunde en techniek gebruiken, we moeten aantonen dat  ingenieurs wetenschappen, wiskunde en kunst/esthetiek gebruiken om aan de maatschappij van morgen te werken.

Hierdoor kiezen we als school voor een projectmatige aanpak.

In de Techniek-academie werken de collega’s van schilderen – decoratie, houtbewerking en elektriciteit – electronica met en naast elkaar. De leraren van de basisschool en leraren van algemene vakken nemen deel aan een aantal sessies naar keuze, waardoor ook daar gekomen wordt tot een integratie binnen de teams en het verhogen van respect naar STEM-beroepen toe.

In de eerste graad werken de collega’s houtbewerking – techniek en wetenschappen – aardrijkskunde in een blok van vier uur na elkaar. Dit betekent conreet dat zij elk twee lesuren hebben die na elkaar zijn ingeroosterd waarbij ze beiden vrij zijn op de lesuren van de collega. Op die manier wordt coteaching mogelijk en kan men makkelijker op uitstap gaan zonder veel lessen van andere collega’s in te nemen. 

In de tweede graad werken we met een groep van 3 vaste leerkrachten die de vier uur in de tweede graad afhankelijk van de grootte van de groep in een graadsklas les geeft of in twee blokken van vier uur. Hiertoe krijgen de leraren elk twee lesuren en worden allemaal ingeroosterd op een blok van twee uren binnen de vier uren STEAM die ingeroosterd staan in het rooster van de leraren. Ook hier wordt op deze manier coteaching mogelijk. De inzet van 3 leraren met brede competenties - techniek en plastische opvoeding , elektriciteit- electronica, wiskunde en fysica -  maakt de integratie van alle letters van STEAM mogelijk. Daarnaast worden gastcolleges gegeven door collega’s van de derde graad inzake bijvoorbeeld programmeren van een rijdende wagen.

We kiezen er voor om in de derde graad geen specifieke STEAM in te steken gezien het gespecialiseerder karakter van de richtingen wat leidt tot minder vrije invulling van het complementair gedeelte. Naar de derde graad toe verwachten we een duidelijke keuze naar STEM – richtingen binnen ASO, TSO of BSO.

LEERLIJN

Bij het verwerven van de STEAM-skills laten we de leerling en het lerarenteam zoveel mogelijk zelf ontdekken, onderzoeken, proberen, fouten maken en opnieuw proberen. De leraren binnen de STEAM-leerlijn zijn de begeleiders, de gids, de coach.

Vanuit het belang van maatschappelijke relevantie brengen we al deze vaardigheden als middel aan dat altijd ten dienste staat van een eindproduct, of dat nu een game is, een tastbaar ontwerp, een relevant onderzoek of een presentatie. Zo krijgt de creativiteit van de leerling zoveel mogelijk de ruimte en worden er organische verbindingen gelegd met bijvoorbeeld een vak als aardrijkskunde. Want wat is er niet mooier dan bij een stukje theorie over tektoniek een leerling een animatie binnen Scratch te laten maken over het verloop van een vulkaanuitbarsting? De leerling is actief bezig met de desbetreffende lesstof, hij/zij programmeert, hij/zij denkt kritisch na, hij/zij is oplossingsgericht aan het werk, is creatief en zijn/haar taalvaardigheid wordt op een informele maar zeer doeltreffende wijze bevorderd.

Binnen het teamoverleg worden leerlijnen uitgewerkt naar programmeren, het uitwerken van oplossingsgerichte strategieën,… Er wordt vermeden dat leerlingen dubbele leerstof krijgen. Herhaling is absoluut relevant en moet bewust ingezet worden. Dit kan bijvoorbeeld door wetenschappelijke inzichten toe te passen in het oplossen van een technologisch problem.

Wanneer je het hebt over STEAM-vaardigheden, heb je het over het programmeren van games en animaties met bijvoorbeeld het open source programma Scratch, over Tinkering, over Arduino en MakeyMakey. Ook bij Arduino en MakeyMakey kun je op een natuurlijke manier prachtige verbindingen leggen tussen programmeren, techniek en de tastbare wereld van het ontwerpen en het creatieve denkproces daarbinnen. Want wanneer je de kennis hebt (en die heb je als leerling bijzonder snel) dan komt wellicht de moeilijkste vraag: wat ga ik met die kennis doen? Maak ik een dansmat, een alarm onder de deurmat, een robot, een mooie lamp die aanspringt wanneer het donker wordt..

Het verwerven van de zogenaamde 21st Century Skills opdat ieder van ons – leerling én leerling – een Life Long Learner kan worden, dáár willen we ons met ons STEAM-traject sterk voor maken. De rol van de leraar als overdrager van kennis verdwijnt immers steeds meer naar de achtergrond. Natuurlijk moeten we de leerlingen basiskennis aanreiken maar onze rol verplaatst zich daarbinnen meer van overdrager van kennis naar die van gids en coach. Vragen als: waar vind ik de informatie die ik nodig heb, hoe beoordeel ik die informatie, hoe neem ik die kennis tot mij, hoe verbind ik die kennis aan andere kennis en hoe kom ik met behulp van die kennis tot oplossingen.. hierin ligt een prachtige rol voor de docent van nu en morgen. En het mooie is dat STEAM ook een positieve bijdrage levert aan het verwerven van die basiskennis doordat het denken direct verbonden wordt aan het doen; de onderzoeken wijzen dit uit.

STEAM-IMAGE-01.jpg
STEM/STEAM